سه شنبه 19 خرداد 1388  06:49 ب.ظ

همه ی ما متهمیم . . .



::. امید محمودزاده ابراهیمی .::


این یک نقد نیست. فارغ از همه هیاهوها بیاییم به اخراجی های 2 و موجی که از آن ایجاد شد، بپردازیم؛ پس از فروکش تب دیدن آن در سینماها و انتظار یک و نیم ماهه برای نمایشش در تک سینمای شهرمان.گرچه فرصت نقد هنری آن دیگر نیست و هر آنچه که بوده گفته شده است.گرچه اعتقاد دارم اخراجی ها کمتر مورد نقد هنری قرار گرفت و بیشتر برچسب خورد تا اینکه نقد اصولی شود.

اخراجی ها ابتدا یک تناقض جدی ست میان انتخاب مردمی و منتقدان و رسانه ها. اخراجی ها در نزد مردم محبوب بود و همین عامل باعث شد که فروش آن به 8 میلیارد برسد اما منتقدان آن را جدی نگرفتند و رسانه ها آن را کوبیدند. چرا؟ به واقع چرا اخراجی ها باید یک شکاف باشد در بین دیدگاه مردمی و سلیقه استاندارد تعریف نشده؟ 3 سال پیش را به یاد بیاورید. اخراجی های 1 در کنار سنتوری در جشنواره فیلم فجر به عنوان پرمخاطب ترین فیلم ها در نزد مردم شناخته شدند. دو فیلمی که از لحاظ محتوا 180 درجه با هم تفاوت داشتند.

دیدگاه عامه فیلم های عامه را می پسندد و برچسب عامه بودن روی فیلم هایی مثل اخراجی ها به خوبی می چسبد.حرفی نیست.اخراجی ها یک فیلم عامه پسند است.باید هم باشد.درباره چنین موضوعی نمی توان فیلم خاص ساخت و سالن های سینما را خالی کرد.

اخراجی ها برخلاف گفته های خیلی ها که دوست دارند بر حسب یک مد رسانه ای آن را بکوبند فیلم خوب و قابل دفاعی است. اخراجی ها از خوده ماست و تمام روایت آن به امروز ما بر میگردد و مختص زمان نیست. تیپ های مختلف نیز نمادی از انسان های امروز ما هستند که یکی گرینیف است یکی حاجی یکی سردار و ...
اخراجی ها دعوت است از همه کسانی که روزی یک دل و همزبان بودند ولی حالا صندلی قدرت آنها را از هم دور ساخته است. اخراجی ها خواسته یا ناخواسته فصل خوبی برای اکران داشت و دارد. نه اینکه روزهای نوروز فروش رویایی برای این فیلم به ارمغان آورد بلکه بسته به شرایطی که جامعه اکنون در آن قرار دارد.

بحث کیفیت فنی فیلم و نحوه شخصیت پردازی را کنار می گذاریم. اخراجی ها بیش از آنکه یک فیلم باشد یک موج اجتماعی ست. موجی که همگان را به دیدن خود دعوت می کند. اخراجی ها به شدت در نزد رسانه ها محکوم است. از کیفیت و فیلمنامه و شوخی ها تا حتی نوع هواپیمایی که در صحنه نشان داده می شود و نحوه گریم خانم ها در فیلم. برای کسی که تیپ میلیاتور های منافقین را به خوبی درآورده باور کردن اشتباهش در نحوه پوشش شیلا خداداد(مهماندار) و مهراوه شریفی نیا(نامزد مرد طرفدار منافقین در فیلم) کمی سخت است.چرا باور نکنیم آدم های اخراجی همان "ما" در عصر معاصر هستیم؟ گرچه از ایرادات کلی و توی چشم هم نمی توان گذشت ولی بحث چیز دیگری ست.

اخراجی ها زیاد عمق ندارد چون به واقع اگر عمق داشت دیگر اخراجی ها نبود. شاید شبیه دیگر فیلم ها میشد مثل آژانس شیشه ای، روبان قرمز و... بحث من مقایسه ای نیست. بحث این است که اخراجی ها را با خودش مقایسه کنیم. اخراجی ها همان طور که گفته شد بیشتر یک دعوت سینمایی و موج است. موج عمق ندارد و فروکش می کند. چرا موجی مثل اخراجی ها خیلی ها را به طمع انداخت؟
دیالوگ های شعاری و سطحی در اخراجی های 2 مثل شماره یک آن زیاد است. صحنه های گوناگون هم بسیار است.در بعضی از صحنه ها شما در اوج خنده هستید و آرام آرام با دیدن صحنه ای مثل حمله به سنگر ایرانی ها با توپ و تانک یکدفعه بر سر صندلی تان میخکوب می شوید و یا صحنه انتهایی فیلم که خیلی ها را قطعا احساساتی کرده است. این فرمول ده نمکی است.باور ندارید؟ پس اخراجی های یک را دوباره نگاه کنید.

واقعا نمی دانم دعوت همگرایانه* ده نمکی چرا اینقدر مورد انتقاد قرار گرفت. آیا ایراد ما عدم تحمل نیست؟ فکر کردیم اخراجی ها دارد تمام دستاورد جنگ تحمیلی مان از ما می گیرد؟ شوخی های از این دست (حالا هر قدر سطحی مثل اخراجی ها و نیش دار و طنز مثل لیلی با من است) واقعا شوخی است. نباید برای نشان دادنش بیانیه صادر کرد. اما فکر می کنم همه این ایرادات به خوده ما بر میگردد. مصادره مطلوب(و بعضا نامطلوب) از یک پدیده کاری ست که حداقل رسانه ها خیلی خوب آن را می شناسند. اخراجی ها اسیر دست رسانه ها شد که هرکدام می خواهند آن را به گونه ای خاص جلوه دهند. از مجلاتی که شوخی های آن را به پایین ترین نوع شوخی متهم می کنند و رسانه هایی که آن را محصول مطلوب یک اندیشه خاص می دانند.

هنر هر وقت از خود یک پدیده صادر کرده است، مورد هجمه دسته جات مختلف قرار می گیرد. قبل از اخراجی ها فیلمی روانه اکران سینماها شد که شاید شوخی های آن اصلا قابل قیاس با فیلمی مانند اخراجی ها نباشد.چه بسا فیلم های دیگر هم...
مصادره به مطلوب و نامطلوب همین است. اخراجی ها پدیده اکران بهار 88 و تاریخ سینمای ایران شده است و همین عامل باعث شد که رسانه ها به هر نحوی از آن برداشت کنند.حالا به هر قصد یا نیتی از نیت های سیاسی تا حسادت های همیشگی.

روی سخن آخرم با همه همکاران رسانه ای است.
 آقایان؛ خانم ها ...خواهش می کنم هنر با هنر نقد کنید. "سیاسی بودن" تنها برچسبی است که نباید به هنر زده شود.مد های رسانه ای می آیند و می روند. شما هستید و این قلم که باید به نحو احسن به کار گرفته شود.در تمامی نقد های منتشر شده از اخراجی های 2 کمتر نقد هنری خواندم و شنیدم.
کاش کسی پیدا شود اخراجی ها را واقعا نقد کند. اخراجی ها فیلم بدی نبود و نیست.
مصادره مطلوب و نامطلوب نفرمایید. در اخراجی ها همه ما متهمیم
به احترام ده نمکی و دعوت هم گرایانه اش از جا بر خیزیم و کلاه از سر برداریم.



* دعوت هم گرایانه را از این لحاظ می گویم بدین خاطر که در اخراجی های 2 یک برداشت از کار قبلی مسعود ده نمکی یعنی "کدام استقلال،کدام پیروزی" در صحنه ی مربوط به مسابقه فوتبال میان اسرا و زندانبان ها استفاده شد. به نحو احسن هم استفاده شد و البته کمتر هم مورد توجه قرار گرفت.بحث اخراجی ها و دعوت هم گرایانه اش هم از همین "کدام استقلال کدام پیروزی" نشات می گیرد.در دیالوگ هایی که برای "حاجی" نوشته شده بود هم تاکید روی چنین بخش هایی وجود داشت.   


  • آخرین ویرایش:-
آخرین پست ها
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic