تبلیغات
هنر هفتم - 24 & Prison Break
چهارشنبه 5 اسفند 1388  08:20 ب.ظ

فرق ها و شباهت های اساسی "فرار از زندان" و "24"
آیا "فرار از زندان" مکمل "24" است؟



.:: امید محمودزاده ابراهیمی ::.

زمانی که شروع به دیدن سریال فرار از زندان کردم هنوز در حال و هوای سریال 24 بودم و این اعتقاد را داشتم که بعد از 24 هیچ سریالی مرا به خود نمی تواند جذب کند.اوایل و تا قسمت سوم سریال فرار از زندان همین طور بود اما بعد از قسمت سوم اوضاع کمی چرخید و من از فضای 24 ای بودن درآمدم و حس کردم که واقعا نباید این 2 سریال را با هم مقایسه می کردم.البته هنوز اعتقاد دارم که رویداد های واقعی تری با اتکا به منطق داستانی و نمایشی بیشتری در 24 وجود دارد تا در فرار از زندان،اما پیچش داستانی قسمت به قسمت فرار از زندان هم قابل چشم پوشی نیست.
شاید استقبال مخاطب ایرانی از چنین سریال هایی همین پیچش های داستانی باشد که در این سریال ها وجود دارند اما در سریال های وطنی خبری از آنها نیست.

شباهت بسیاری بین ژانر های این 2 سریال(24 و فرار از زندان) وجود دارد و تفاوت ها اندک است.در فرار از زندان خبری از رویدادهای تروریستی تیست و تروریستی به آن معنا(اگر از سازمان های مخفی و سیا در این سریال به عنوان تروریست نام نبریم) وجود ندارد.قهرمان به مانند سریال 24 یک نفر است اما داستان یک خط سیر کلی دارد که مدام پیچ می خورد و جلو می رود ولی در 24 یک خط سیر کامل برای تمامی فصول آن وجود ندارد و فصل ها ارتباط غیر مستقیم با هم دارند.

هرگز به دنبال این نباشید که این 2 سریال را با هم مقایسه کنید چون واقعا نمی توانید.ساختارها با هم متفاوت اند و این یکی از فرق های اساسی است.24 و فرار از زندان 2 کلاف در هم پیچیده هستند که تشخیص تفاوت ها و شباهت هایشان سخت و بسیار ظریف است.اینجا قصد ندارم که ویژگی های فرار از زندان را یکی یکی بشمارم و یا برای آن پرونده ای مثل 24 کار کنم.اما تا همین جایی که تا به حال دیده ام باید بگویم بر سوال هایم هر روز اضافه تر می شود.با دیدن هر قسمت از فرار از زندان و فکر کردن روی نحوه داستان و دیالوگ ها سوالات بسیاری برای من به وجود می آید.

همه ما خوب می دانیم(که حتما باید بدانیم) که کمپانی سازنده هر 2 سریال یکی است؛فاکس قرن بستم (20th Century FOX).حتی کارگردانی 2 قسمت اول این سریال هم بر عهده یکی از کارگردان های اصلی سریال 24 بود؛ برد تورنر(Brad Turner). اما به شباهت ها و تفاوت های این 2 سریال برسیم.

در هر دوی این سریال ها که در زمان حکمرانی جرج بوش بر کاخ سفید ساخته شده اند فساد دولتی تا بالاترین مقام یعنی رئیس جمهور نشان داده می شود.در فرار از زندان سرویس مخفی،رئیس جمهور،حلقه کاخ سفید و...همگی زیر سوال می روند که واقعا جای بسی شگفتی ست که کمپانی فاکس در سریال های خود فساد را تا این اندازه نشان می دهد و سوال اینجاست که حد آزادی کمپانی های فیلمسازی برای نشان دادن فساد در سیستم حکومتی آمریکا چقدر است؟

در سریال 24 این آزادی جایگاه های بالاتری را هم نشان می دهد و عملا برای نشان دادن آن وارد کاخ سفید هم می شود و اشارتی به پشت صحنه قدرت هم دارد.نمایش هایی که در هیچ کجای دنیا نخواهید دید.
اما فرق اساسی فرار از زندان و 24 در کجاست؟

24 شبیه به آن می نماید که برای تطهیر اقدامات دولت آمریکا در مبارزه با تروریسم ساخته شده است اما در این سریال که آزادی بسیاری در نمایش دارد اشاره ای به "یازدهم سپتامبر"،"بن لادن" و "فاکس نیوز" و....نمی شود.24 برخلاف نمایش های بی پرده اش در ذات داستانی خود رویه غیر مستقیم در پیش می گیرد و اسمی وجود ندارد.اگر توجه کنیم در سریال 24 چندین بار کشورهای خاورمیانه متهم به همکاری برای حمله به خاک ایالات متحده می شوند اما اسمی از آنها برده نمی شود.در فصل هفتم و هشتم سریال هم نام های ساختگی جای نام های واقعی را می گیرند."سانگالا" که احتمالا شبیه سنگال است.نامی کشوری آفریقایی که دچار درگیری داخلی است و داستان از آنجا آغاز می شود و در فصل هشتم "جمهوری اسلامی کمیستان"؛که ظاهرا شبیه به پاکستان است.
اما در فرار از زندان اتفاقات مکمل دیگری می افتد.در این سریال به کرات از 11 سپتامبر اسم برده می شود.وقتی که مایل اسکافیلد در پوشش مامور سازمان استراتژیک(چنین سازمانی وجود دارد؟) میخواهد سوابق بازرس الکس ماهون را تائید کند و به منزل او می رود در پایان تحقیقاتش همسر ماهون به او می گوید: «پس از "11 سپتامبر" وظیفه تایید ارتقای مامورین و بازرسین سازمان اف بی آی به سازمان اطلاعات(احتمالا همان CIA) واگذار شده است و سازمان استراتژیک از این کار کنار گذاشته شده است».دیالوگی که همسر ماهون می گوید شاید فقط یک دیالوگ نیست.یا در زمانی که سوکره با هواپیما دارد به خاک مکزیک فرار می کند جنگنده های آمریکایی تا درون خاک مکزیک هواپیمای ناشناس را تعقیب می کنند؛کاری که به گفته خلبان هواپیمایی که سوکره در آن سوار است،پس از 11 سپتامبر اتفاق افتاده است.از 11 سپتامبر در فرار از زندان به 2 گونه واکنش نشان داده می شود، یک: واکنشی که نشان می دهد مسئولین آمریکایی خود مسئول و مقصر حادثه بوده اند(اشاره به سازمان سیا و استراتژیک) و دو: واکنشی که حاصل از برخورد بیرونی با حوادثی از این قبیل است(اشاره به تعقیب حتی در خاک کشور دیگری که این یکی با سریال 24 بیشتر می خورد.)

در فرار از زندان برای اولین بار یکی از کارکترها ،پل کلرمن که مامور سازمان CIA است و سپس کنار گذاشته می شود،از بن لادن سخن می گوید.او می گوید «وقتی بن لادن پای چپ را روی پای راست می اندازد نتیجه اش با اینکه پای راستش را روی پای چپش می گذارد،متفاوت است.مایکل به او می گوید که او و برادرش که بن لادن نیستند اما کلرمن می گوید برای آنها فرقی نمی کند» این حرف 2 جنبه دارد،اینکه سازمان های اطلاعاتی آمریکا برایشان فرقی نمی کند که چه کسی مجرم است و او را به شدت زیر نظر دارند و جنبه دوم اینکه هرکس بخواهد این فساد را افشا کند حتما می میرد.یعنی کسی که بخواهد به امنیت آمریکا و امنیت سازمان های اطلاعاتی آمریکا ضربه وارد کند به شدت زیر نظر است حتی اگر بی گناه باشد.

مایکل اسکافیلد نواری از اطلاعات شفاهی خود را در اختیار "فاکس نیوز" قرار می دهدو آن نوار 26 دقیقه کامل و بدون سانسور از "فاکس نیوز" پخش می شود.کمپانی فاکس و زیر مجموعه اش یعنی فاکس نیوز شاید خواسته اند با نشان دادن این تصاویر، نمایشی از آزادی بیان را به بیننده نشان دهند.آزادی ای که در ینگه دنیا برای مایکل اسکافیلدی وجود دارد که می خواهد فساد سیستم حکومتی آمریکا را زیر سوال ببرد.کمی عجیب نیست؟ آیا بیننده ی ایرانی(یا هر بیننده دیگری غیر از آمریکایی) از این اقدامات حیرت زده نمی شود؟ همه این اتفاقات در سریال اتفاق می افتد که ژانر آن پلیسی تروریستی نیست بلکه اکشن هیجانی است.بهتر است فرار از زندان را مکمل سریال 24 بنامیم که نتوانست بعضی حرف ها را به دلیل رویه غیر مستقیم اش بگوید.

در سریال فرار از زندان و 24 کمپانی فاکس در قامت یک منتقد(تند و جدی) سیستم حکومتی ایالات متحده ظاهر شده است و مشخص نیست این حجم از نمایش های بی سابقه از فساد در این سیستم با چه هدفی صورت می گیرد؟

بیننده آگاه با دیدن این 2 سریال(که انصافا جزو بهترین سریال های دنیا هستند) قطعا سوالات بسیاری از خود خواهد پرسید.اینکه چرا سریال 24 بصورت یکجا همه این حرفها را نزد یا چرا اولین رئیس جمهور زن در فرار از زندان یک فاسد است و در 24 یک صلح طلب و متفکر؟

آیا بیننده آمریکایی بعد از دیدن این محصولات و نمایش ها از سیستم ایالات متحده احساس غرور و افتخار می کند یا دچار افسردگی و شرمندگی خواهد شد؟
آیا بهتر نیست به جای پرداختن به نمادها و اینکه بگویم این عنصر در سریال نماد چیز دیگری ست و ..... به فیلمنامه و قصه ها و پرداخت ها توجه کنیم؟آیا کسی هست که جواب این سوالات را بداند؟









آخرین پست ها