
.:: محسن حدادی/خبرآنلاین ::.
بعد از اتفاقات و جریانات سیاسی سال 88 و انتقاد جدی اکثر فعالان منتسب به دو جناح اصلی کشور از عملکرد ضعیف و گاه یکسویه رسانه ملی و در پی آن ریزش مخاطبان و کاهش اعتماد عمومی و در مقابل افزایش رویکرد به شبکههای ماهوارهای و اینترنتی، نوروز 89 فرصتی استثنایی برای تلویزیون بود تا ضمن بازیافت مخاطبان میلیونی، اعتماد مردم را دوباره به خود احیا کند و از روی همین تفکر مدیریتی، متأسفانه ساختارشکنیها و تناقضها و سانسورهای جالب توجهی رخ داد که نه تنها هدف مدیران را تأمین نکرد بلکه باعث اعتراض اهالی هنر، نخبگان و حتی خانوادههای همیشه مشتری تلویزیون نیز شد.
همه چیز آزاد میشود
پخش برخی موزیکهای روز لسآنجلسی که خوانندگان زن و مرد آمریکایی یا ایرانی مقیم آمریکا روی آنها ترانه خواندهاند در شب و روزهای نوروز به طوری ساختارشکنی کرده بود که مردم کوچه وبازار با تعجب از پخش این آهنگها در میهمانیها یاد میکردند و به قول خود میگفتند: همه چیز آزاده شده است.
این در حالی اتفاق میافتاد که تیزرهای جشنواره موسیقی فجر در اسفند 89 ـ حدود یک ماه قبل ـ از هیچ یک از شبکههای سیما پخش نشد و علت آن هم مغایرت برخی اصول جشنواره با اصول رسانه ملی عنوان شد.
قیچی سانسور برای ایرانیها
فیلمهای ایرانی با سوژههای خاص که برای نخستین بار از تلویزیون پخش میشد در تبلیغات شب عید سیما تعجب بسیاری را برانگیخت که پس از پخش، این تعجب به تمسخر تبدیل شد چرا که سیما این فیلمها را بر اساس قوانین خود دوباره ممیزی کرده بود.
به عبارتی تلویزیون برای جذب مخاطب، از اسامی این فیلمها و فیلمسازهایشان استفاده کرد اما در عمل نشان داد ظرفیت پخش فیلمهایی با سوژههای خاص را ندارد و به بهترین شکل میتواند فیلمهای ایرانی نمایشداده شده در سینما را در قاب تلویزیون ذبح کند.
برای نمونه، شبکههای تلویزیونی فیلمهای «سوپر استار» و «دعوت» از دو کارگردان نامآشنای کشور، که دو سوژه خاص و البته موجود در جامعه را مطرحکرده بودند، به نمایش گذاشتند، اما اینفیلمها طوری پخش شد که رسانهها را به واکنش واداشت، آن هم در شرایطی که دیویدی این فیلمها با بهترین کیفیت در کوچه و خیابان وجود دارد و در دسترس همه مردم.
اما این تمام ماجرا نبود چرا که هیچکس از سانسور «خروس جنگی» و «آواز گنجشکها» خبری منتشر نکرد. نکته جالب توجه در مورد «آواز گنجشکها» پخش آن در بدترین ساعت و از شبکه دوم سیما بود که البته سکانس شوخی مرد با همسرش روی پشت بام نیز به صلاحدید پخش شبکه دو، سانسور شده بود تا مجیدمجیدی و فیلم خوشساخت و فوقالعاده دلنشینش نیز از تیغ سانسور سیما بینصیب نماند و البته مخاطبان زیادی هم این فیلم را تماشا نکنند و احتمالا این اتفاقات هیچ ارتباطی به مواضع سیاسی مجید مجیدی ندارد.
هرکس هر طور راحت است
نداشتن استراتژی در پخش برنامههای نوروزی نیز خود را در بدترین شکل ممکن در شبکه سوم سیما نشان داد، به طوری که تیتراژ آغازین سریال شبانه این شبکه، «رقص پا»ی مردی است که به صورت نقاشی متحرک و کاملاً منطبق و همگام با موسیقی سریال، به نمایش درمیآید.
اتفاقی که شاید پخش آن در 31 سال گذشته غیرقابل تصور هم بوده اما... همچنین آواز و ترانهخوانی در فیلمهای خارجی که همواره از سوی سازمان صداوسیما برای پخش ممنوع بوده و سانسور میشده امسال در فیلمهای هندی شبکه سوم سیما به راحتی پخش شد.
صدای دختری در فیلم «چهاردیوانه» که برای چند دقیقه تکخوانی میکند به طور کامل از شبکه سوم سیما پخش شد به علاوه اینکه این فیلم صحنههای آوازخوانی بیشتری نیز داشت که آنها هم پخش شد.
موی زن دو صیغه دارد
ذکر این نکته خالی از لطف نیست که تا چندی پیش در نمایش فیلمهای ایرانی علاوه بر حذف صحنههای رقص، دیالوگهای فحش و برخی شوخیهای زننده، فیلمها در سکانس حضور زنانی که موهایشان پوشیده نبود، «ترمیم» میشد، اما امسال در اکثر فیلمهای به نمایش درآمده حتی از شبکههای یک و دو این نکته به فراموشی سپرده شده بود و اکثر فیلمهای روزی که نامشان هم در این گزارش ذکر شد، با وجود این تخلفات سابق بر این، بدون حذف و ترمیم پخش شد.
این رفتار متناقض در حالی اعمال شد که اگر به تیزر تبلیغاتی فیلمهای در حال اکران سینمایی دقت کنید، همچنان سانسور موهای بازیگران زن در دستور کار است! تیزرهای فیلم «هیچ»، «طهران - تهران» و «پوپک و مش ماشالا» تأییدکننده این تناقض رفتاری تلویزیون است که موی زنها در تیزر تبلیغاتی 20 ثانیهای فیلمها نباید پیدا باشد ولی در یک فیلم 90 دقیقهای اشکالی ندارد.
فیلمهای خارجی مئید این ایران
تناقض در پخش فیلمهای خارجی سیما نیز در حد خود امسال به نوعی فراگیرتر از همیشه بود به طوری که خرید، انتخاب و دوبله این فیلمها نشانی از دقت نظر و برنامه را در خود نداشت و گاه تنها بار اسمی بازیگران و کارگردانان و سال ساخت آنها مورد توجه قرار گرفته بود.
به طوری که پخش فیلم «پلنگ صورتی2» با حدود 40 دقیقه سانسور یا فیلم «کارآگاه خصوصی» با حدود 30 دقیقه سانسور، ایجاد ساعاتی شاد برای مخاطب تلویزیون نیست و بیشتر سردرگمی و آزار مخاطب است با داستانی ناقص، دوبلهای ضعیف و شخصیتهایی که از فیلم حذف شدهاند.
بر همین مبنا گاه در دوبله یک فیلم، یک نفر برای چهار کاراکتر صحبت و دوبله فیلم را به شدت سطحی کرده بود که نشان از عجله و ترافیک کاری دوبله در شب عید است، مانند فیلم «چهار دیوانه».
ساختارشکنی ادامه دارد
جمعهای که گذشت روز جشن ملی فناوری هستهای بود و شبکه اول سیما یا همان شبکه ملی در اقدامی بیسابقه، ضمن نمایش آلات موسیقی در اجرای زنده سمفونی انقلاب و برخی زنان نوازنده، قفل 31 ساله نمایش آلات موسیقی را شکست.
البته در برنامههای متعدد این روز ساختار شکنیهای دیگری نیز اتفاق افتاد، برای مثال بسیاری از زنان با پوششهای کاملاً نامناسب و همچنین گاه پوششی زننده که علاوه بر موی سر؛ گردن و گوشهایشان نیز پیدا بود به ابراز نظر درخصوص دستیابی به انرژی هستهای میپرداختند درست مانند زمان انتخابات یا راهپیماییها که گویی تلویزیون ماموریتی ویژه برای «متفاوت بودن» حضور مردم دارد.
این اقدام سیما در حالی اتفاق میافتاد که تلویزیون همچنان موی بازیگران سینما در تیزرهای تبلیغاتی را سانسور میکند.
قربانیان نوروزی
برنامههای جانبی سیما برای نوروز امسال نیز به شکلی پخش شد که غیر از برنامههای اصلی ـ فیلم و سریال ـ سایر برنامههای خوب و جدید از لیست زمانی مخاطبان خارج شده بود.
مجموعه مستندهای جذاب ایرانی و خارجی شبکههای سیما که گاه قربانی پخش سریالها و فیلمها میشد و گاه قربانی پخش زنده مسابقان ورزشی، نشان از نوعی ناهماهنگی در برنامهریزی تلویزیون داشت.
برنامهریزی که گاه تا ساعتی قبل از پخش تغییر میکرد و جز چند شبانهروز، در باقی روزها و شبهای تعطیلات، دائم در حال تغییر بود به طوری که 80 درصد ساعات پخش سریالهای سیما درست در زمانی که اعلام شده بود یا در صبح و عصر تبلیغ میشد، «روی آنتن نمیرفت» که البته این نکته بیشتر به ضرر شرکتهایی تمام شد که برای پیش و بعد از این سریالها سفارش پخش آگهی بازرگانی داده بودند. چرا که با زیرنویسهای تلویزیون به محض تمام شدن سریال یک شبکه، مخاطبان به شبکه بعد میرفتند و...
***
هنوز معلوم نیست روند ساختارشکنیها و تناقضهای رفتاری سیما در سال 89 ادامه پیدا کند یا تنها شیرینی سال نو برای مخاطبان تلویزیون بوده است؟
آخرین پست ها